There’s no such thing as a free picnic, en dus ook geen gratis boeken!

Met het nieuwe begrotingsakkoord van de regering en oppositiepartners wordt er weer volop gesproken over de “gratis boeken” en dan met daarbij de opmerking dat dit een investering in onderwijs zou zijn.

Dat is natuurlijk onzin en dat was het ook al toen die gratis boeken werden ingevoerd. Hiermee wordt de koopkracht van gezinnen verbetert, maar het onderwijs wordt er geen haar beter van. Misschien levert het zelfs een verslechtering van het onderwijs op, daar waar de verkeerde keuzes gemaakt worden om rond te kunnen komen van die 300 euro per leerling.

Er zijn machtige partners actief op de schoolboekenmarkt. De educatieve uitgeverijen (Thieme, Malmberg, Noordhoff) en natuurlijk Van Dijk Educatie en Iddink bepalen samen zo’n beetje wat er gebeurt.

Een voorbeeld: Bij mij op school (TL) worden tot eind klas 3 alle vakken gegeven, waardoor er in klas 3 dertien theoretische vakken gegeven worden en er dus zo’n 23 euro per leerling per vak is voor boeken. Voor mijn vak (Engels, we gebruiken Stepping Stones) zijn de kosten (nieuwwaarde via uitgever) €67,55 voor het textbook, activitybook en i-activitybook (toegang tot digitale content). Dus zoekt de school een oplossing bij een boekenfonds, in ons geval Van Dijk Educatie. Dan wordt op het textbook een korting gegeven (op voorwaarde dat je niet te vaak wisselt van methode) en betaal je voor de andere onderdelen de nieuwprijs. De hoogte van de huurprijs wordt opgenomen in de onderhandelingen tussen bestuur en Van Dijk (ligt nu rond de 13 euro). Het activitybook+i-activitybook kosten nu slechts €27,95, nog steeds te veel dus. Uitsluitend het activiybook afnemen: €21,75, uitsluitend i-activitybook €22,20. Noordhoff biedt ook nog een nieuwe optie: voor €39,65 hebben we een methodelicentie waarmee het complete pakket krijgen met nieuwe boeken en altijd de nieuwste editie. Mooi aanbod, maar komt nog steeds niet in de buurt van die €23 die wij krijgen van de overheid.

En dus moeten scholen naar andere oplossingen zoeken. Er worden klassensets werkboeken aangeschaft of scholen verbieden kinderen te schrijven in de boeken zodat de boeken meerdere jaren gebruikt kunnen worden (dat schijnt overigens niet te mogen, want volgens de wet mag je een werkboek maar 1 jaar gebruiken, wat ik een rare wet vind, een boek met een houdbaarheidsdatum?). Of de werkboeken worden helemaal niet meer aangeschaft. Dat is allemaal nooit de bedoeling geweest van de makers, maar het kan niet anders. Of toch?

Je kunt er ook voor kiezen de methode er helemaal uit te gooien en zelf materiaal te ontwikkelen. Wij hebben dat een aantal jaren gedaan voor onze examenklassen. Het kost je veel werk (werkdrukverlaging?) en het is ook moeilijk voldoende goed materiaal te vinden dat je mag gebruiken en daar dan ook nog een doorlopende leerlijn van te maken. En als je samen materiaal ontwikkelt, kun je ook nog tegen verschillende opvattingen over je vak aanlopen, wat ook niet altijd prettig is.

Voor mijn vak is er ontzettend veel materiaal op het internet beschikbaar, ook materiaal dat je gratis mag gebruiken, maar dan nog: het kost tijd en moeite en daarmee ook geld! En er  zijn heel veel toepassingen op internet waarmee je je eigen digitale content kunt maken, maar weer: tijd, moeite en geld. Ik maak er graag gebruik van en deel het met mijn collega’s (en via internet ook met collega’s buiten mijn school), maar zou het heel graag anders zien. Door meer te delen en zelf te ontwikkelen zullen die machtige partners zich anders op moeten gaan stellen anders prijzen ze zichzelf uit de markt. Maar ook wij, docenten, kunnen besturen en educatieve partners op een ander spoor krijgen, door naar creatieve oplossingen te blijven zoeken, die te (blijven) delen en directie en bestuur daarvan op de hoogte te stellen/deelgenoot van te maken.  Maar hoe dan ook: het zal altijd geld blijven kosten want: there is no such thing as a free picnic!

Auteur: Adrienne de Kock

Ruim 22 jaar onderwijservaring en enthousiasme over onderwijs blijft groeien. Coördinator onderbouw op Effent (de mavo van Oosterhout), lerares Engels en aardrijkskunde. Speciale interesse in de mogelijkheden die nieuwe media en ICT-toepassingen bieden voor onderwijs.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *