Jaag je dromen na

De workshop van Ruben Terlou, georganiseerd door de Veerkrachtgroep, zindert nog na in mijn hoofd. Je kent Ruben misschien van de serie:’langs de oevers van de Jangtze’. Waarom blijft dit zingen in mijn hoofd? Ik blader door mijn aantekeningen… een ongeordende brij met prachtige one-liners. Op twee zinnen blijft mijn oog hangen. Jaag je dromen na… direct daarna staat de zin… zijn we verblind door vooruitgang? Ineens weet ik waarom deze middag zo bijzonder was…
Ruben laat ons bij voortduring schijnbare tegenstellingen zien. Hij laat ons voelen dat deze tegenstellingen gewoon samen kunnen komen. Op een natuurlijke manier en bijna zonder moeite.
Aan de ene kant laat hij ons zijn authenticiteit zien. Hij benadrukt de waarde van trouw zijn aan jezelf, geloven in jezelf een blijven bij je eigen ik. Een kant waarbij hij het heeft over ‘wat wil je creëren?’, over streven naar vooruitgang en voortdurend onderzoeken en ontdekken. Trouw blijven aan je eigen idealen, ook als dat niet conform de verwachtingen van anderen is. Ruben reflecteert voortdurend op zijn werk (en dat van zijn  collega’s): waarom doe ik dit? Is het ethisch wat ik doe? Hij is zelf de toetssteen en laat zich niet afleiden door verwachtingen van anderen.
Aan de andere kant laat hij het belang van het waarderen van persoonlijke en collectieve geschiedenis (tot vele generaties terug), saamhorigheid en je verantwoordelijk weten voor je medemens voelen. Aan deze kant heeft hij het over tradities en eren van je voorouders. In al zijn ontmoetingen heeft hij de waarde hiervan gezien en ervaren. Worden we verblind door vooruitgang? Hechten we voldoende waarde aan wat we hebben en aan onze geschiedenis?
Deze schijnbare tegenstellingen tussen zijn bij jezelf en zijn bij de ander en tussen vooruitgang en traditie combineert hij door te zijn ‘in het moment’, te zoeken naar ‘gelijke grond’ en door gesprekspartners autonomie te geven. Hij benadrukt de waarde van improvisatie. Vragen komen in het moment en op het moment. Alleen met echte aandacht kom je tot gelijkwaardigheid. Dan kan je de tegenstelling tussen zijn bij jezelf en zijn bij de ander overbruggen.
Een prachtige spiegel voor ons onderwijs met genoeg om over na te denken.

Overschilderen of strippen…?

We kennen allemaal dat gevoel, je kijkt rond in en om je huis en ziet dat er echt geschilderd moet worden. Links en rechts is er een stukje verf afgestoten, door de zon is de kleur verschoten, de kinderen hebben mooie zwarte handdrukken gemaakt op de muren en buiten begint te verf de bladderen. Ja, het is echt weer tijd voor onderhoud. “Overschilderen of strippen…?” verder lezen

Voornemens, valkuilen en vertier

Ik neem mij voor om het komende jaar op een gezonde wijze, met plezier les te gaan geven.
Dat is een pittig voornemen. Op dit moment lukt het namelijk niet; lesgeven. Sinds een aantal weken ben ik niet in staat om mijn beroep uit te voeren. Ik ben in de valkuil gestapt die iedereen om me heen van mijlenver zag aankomen, maar ik keek verder, mijn blik was op de verre toekomst gericht en ik keek even niet waar ik mijn voeten neerzette. Plop, daar lag ik “Voornemens, valkuilen en vertier” verder lezen

2015 onderwijs kijken!

Terugkijkend lijkt het allemaal zo mooi gepland.  Dat was het natuurlijk niet, maar vanuit mijn behoefte om zaken te ordenen lijkt het wel zo. Zo werkt dat bij mij, vooral op intuïtie werken en achteraf de rode draad ontdekken.

Het eerste jaar als college van bestuur startte met het gevoel te varen tussen ijsbergen met blinddoek op. Geen idee waar we precies waren en geen idee van de komende ijsbergen. Vanuit de behoefte aan overzicht dus eerst alle tijd en aandacht voor administratie. Zorgen dat we kunnen sturen. Informatie in de cloud, invoer bij de bron, inzicht altijd beschikbaar dat was het doel. Inmiddels hebben we zowel op financieel, personeel als onderwijsgebied inzicht in de stand van zaken.

Met inzicht kwam ook het gevoel uit koers zijn. Op een aantal scholen waren er zorgen over onderwijskwaliteit. Daarnaast was het ziekteverzuim aan de hoge kant.  Het tweede jaar dus alle energie besteed aan personeelsmanagement. In gesprek met directeuren en medewerkers vanuit de kernvraag: wat is je passie voor onderwijs? Mooi om de passie bij medewerkers weer terug te zien en om te zien hoe men wil investeren in de eigen ontwikkeling. Lastig op het moment dat blijkt dat de passie of de competenties er onvoldoende zijn. Het tweede jaar bevatte vele moeilijke gesprekken, maar gelukkig ook hele leuke inspirerende gesprekken.

Aan het eind van het tweede jaar ben ik me meer gaan richten op onderwijs. Lekker kijken op de scholen. Wat een mooie dingen zijn er te zien! Dat is een mooie opmaat voor het derde jaar. De administratie is op orde, verzuim is minder aan het worden dus nu aandacht voor de kern: onderwijs.

Dan heb ik het natuurlijk niet over cito-resultaten,  taal en rekenen, maar over kinderen motiveren en stimuleren. Zorgen dat de nieuwsgierigheid van kinderen wordt uitgedaagd. Op naar een leerzaam 2015.

Onderwijs een prijsvraag?

Wat een rare vraag in de titel… en toch als ik de oproep van Sander Dekker bij De Wereld Draait Door hoor, waarin hij vraagt of Nederland met hem meedenkt in een nationale dialoog om zo een samenhangende visie over de inhoud van het onderwijs te vormen, bekruipt me het gevoel dat hij een prijsvraag uitschrijft over de vraag of kinderen de juiste dingen op school leren en goed worden voorbereid op hun toekomst in de maatschappij. Onderwijs maken en geven is niet zoiets als een slogan bedenken. Onderwijs is een vak en dat vak moet uitgevoerd worden door professionals en niet door Jan de slager of Piet de bakker. Beide laatsten hebben hun eigen vak en willen ook niet dat de hele wereld zich met hun vak bemoeit. De minister van Volksgezondheidszorg roept toch ook niet op om mee te denken hoe je het beste een blindedarmoperatie uitvoert. “Onderwijs een prijsvraag?” verder lezen

Ik zie, ik zie…wat jij niet ziet! #passendonderwijs

Wanneer we om ons heen kijken zien we allemaal iets anders. We hebben onze eigen werkelijkheid. We passen de wereld om ons heen bij de kennis en kunde die we hebben. Spreekwoordelijk zeggen we wel eens: “Als je alleen een hamer hebt lijkt alles een spijker.” Het filmpje van Sil is een mooi voorbeeld van manieren van naar Passend Onderwijs kijken. Dit is Sil! Het maakt nogal uit met welke bril en met welk perspectief je naar Sil kijkt. Dat maakt uit voor jezelf, maar zeker ook voor Sil en de mogelijkheden die Sil krijgt om zich te ontwikkelen. “Ik zie, ik zie…wat jij niet ziet! #passendonderwijs” verder lezen

Einde van het (school)jaar

Zo, dat was al weer een tijd geleden. Een blog bijhouden is toch niet zo gemakkelijk als ik dacht.
Och, elke week een stukje schrijven, dat moet toch te doen zijn.
Nee dus, er zijn van die tijden dat het helemaal niet lukt. Te druk, geen inspiratie, ’s avonds te moe….. noem de redenen of zo u wilt de smoesjes maar op. “Einde van het (school)jaar” verder lezen

Onderwijs dat er toe doet

Als zzp’er of liever gezegd zp’er (zelfstandig professional) kom ik op veel verschillende plaatsen en ontmoet ik veel diverse mensen.
Wat de dag van morgen brengt is een onbekend terrein. Dit maakt het werken in het onderwijs interessant en heel gevarieerd.

Wat mij wel opvalt in al die settings in het onderwijs (want daar ben en blijf ik werkzaam) is de wens van iedereen om het “goed” te doen. En als ik dan doorvraag wat dat “goede” dan inhoudt dan is dat altijd gerelateerd aan de leerling of aan de student. Goed onderwijs is onderwijs dat er voor de leerling, de student, het kind toe doet!

Waarom gaat het dan toch soms zo ongelofelijk fout? Waar ligt dat aan? Aan het onderwijs, de leraar, het kind, de ouders? Zomaar wat vragen die bij me opkomen.

Mijns inziens is er geen enkel maatschappelijk gebied als het onderwijs waarin zoveel innovaties worden uitgedacht. Ik schrijf met name uitgedacht omdat het met het uitvoeren meestal niet zo’n vaart loopt.
Loop nog maar eens door je eigen school en kijk eens of er veel veranderd is. Ja, de muren hebben vaak een kekker kleurtje en de juf heeft misschien een nieuwe jurk. Maar de setting: kinderen in de klas en juf of meester er voor is in al die jaren niet zoveel veranderd. Klassikaal onderwijs is een al eeuwenoude methode om grote groepen les te geven. Dit is natuurlijk goedkoop maar of het goed is voor de leerlingen?

Allerlei vormen van vernieuwingen zijn uitgedacht en uitgeprobeerd, maar ook even hard weer losgelaten. Wat is dat toch dat in het onderwijs weinig beklijfd en alles om de zoveel tijd weer opnieuw wordt uitgevonden? Waarom leert men zo weinig van elkaar. Wat op één school goed gaat vindt de andere school weer opnieuw uit. En toch is er iedere dag wel ergens een onderwijscongres of conferentie waar hordes leraren en onderwijsmanagers naar toe gaan. Wordt hetgeen men daar opsteekt niet gedeeld? Uit onderzoek blijkt dat de opbrengsten van het bezoek aan deze conferenties groot zijn voor de bezoeker maar vaak weinig gedeeld worden met collega’s of de rest van de school. Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat de hoogste opbrengsten voor een team of voor een school gehaald worden uit training on the job en dan ook nog samen het het team. Dit pleit dus voor een teamgerichte aanpak van een verandering of vernieuwing. Samen of collectief leren dus (mijn stokpaardje!!)

Onderwijs dat er toe doet is niet zozeer gericht op innoveren maar meer op de inhoud, sluit deze inhoud nog aan op de leefwereld van het kind, de leerling, de student. Want dat is toch waar we het allemaal voor doen (zoals ik hierboven al constateerde). Het kan dan wel zo zijn dat het ene kind een andere inhoud of aanpak nodig heeft dan het andere en dat we daarom moeten overgaan tot flexibelere vormen van onderwijs, op maatwerk. Dat is ook verandering en vernieuwing maar dan wel gericht op de doelgroep.

Wat dat betreft zijn er vlammetjes van voorbeelden en daar kunnen andere scholen zich zeker aan warmen. Zoek deze voorbeelden op en doe er je voordeel mee. Mensen die iets moois tot stand hebben gebracht willen dit graag met andere delen.

Want zoals het motto van lijnspel (het samenwerkingsverband van zp’ers waar ik bij aangesloten ben) luidt:
DELEN IS HET NIEUWE HEBBEN

2013 een bewogen jaar. We vragen ons soms af: “Waar doen we het voor?”

de wereld een beetje mooierEen bewogen jaar
Het was een bewogen jaar. Grappig want terwijl ik dat zeg, realiseer ik me dat ik eigenlijk helemaal niet weet waarom ik dat zeg. Er zijn jaren geweest dat ik precies kon aangeven waarom het een bewogen jaar was.
Natuurlijk is er in ieders persoonlijk leven weer een hoop gebeurd. Dat deel is mij niet ontgaan en ‘het’ heeft zeker mij ook niet overgeslagen. Niet alleen verdrietige dingen, maar gelukkig ook blijdschap.  Het zijn allemaal dingen die bij het leven horen en dus ook bij een terugblik op het afgelopen jaar. Terugblikken gaat soms gepaard met veel emoties, gewoon omdat je weer eens goed met je neus op de feiten wordt gedrukt. Wat gebeurt er toch veel in ieders leven.
Maar ik denk dat ik het vooral heb over een bewogen jaar in onderwijsland.

“2013 een bewogen jaar. We vragen ons soms af: “Waar doen we het voor?”” verder lezen

Vakinhoudelijke overpeinzingen: Atlas en kaartvaardigheden

basisbosatlasNa de vakantie start ik met de nieuwe brugklas leerlingen in de aardrijkskunde methode Wereldwijs. Het eerste hoofdstuk gaat over het gebruik van de atlas. Ik vind het een moeilijk hoofdstuk, of eigenlijk, ik merk dat de leerlingen het een moeilijk hoofdstuk vinden. Dit is voor mij reden geweest om tijdens mijn deeltijd aardrijkskunde opleiding, dit hoofdstuk aan te pakken en met hulp van bronnen op internet een geheel eigen opdracht te maken. Toch merkte ik dat ook die opdracht niet het gewenste effect had: leerlingen oefenen hun atlas vaardigheden zodat ze hier het hele jaar profijt van hebben. De leerlingen vonden het erg moeilijk om te werken met de atlas, iets opzoeken was lastig, antwoorden formuleren is lastig.
Nu is mijn vraag: hoe komt het dat het moeilijk is? hebben de leerlingen op de basisschool niet geleerd hoe ze met een atlas moeten werken?  “Vakinhoudelijke overpeinzingen: Atlas en kaartvaardigheden” verder lezen