Rebuilding trust, gemiste kans

‘En?’, vroeg mijn zoon, ‘hoe was het?’ Hij had graag mee gewild.

Het was geweldig, overdonderend en ik heb genoten maar…..

Laat ik bij het begin beginnen. Vorige week donderdag ben ik naar TEDxRadboudU geweest. Het was een geweldige dag in de Vereeniging in Nijmegen. Radboud University viert haar 90 jarig bestaan en daar mogen we allemaal van meegenieten. Van 16 mei tot 2 juni vinden diverse activiteiten plaats waaronder TEDxRadboudU.

De opening vond plaats door Desmond Tutu. Hij verontschuldigde zich voor niet live aanwezig zijn en opende met:

You have gathered to discuss a beautiful theme: Re-building Trust. “Trust” is such a simple little word, yet so heavily loaded.

En even later:

But what is going well in the Netherlands is that according to international research, yours are among the happiest children on earth. What a privilege it must be to grow up in such a country.

How is a discussion about Rebuilding Trust relevant to a country with the happiest children in the world?

BAM: spijker op zijn kop.

Daarvoor was ik bij TEDxRadboudU voor nieuwe ideeën rondom het thema rebuilding trust. Ik verheugde me nog meer op wat komen ging.

Marc Slors begon:

“Mijn zoon wilde mijn laptop lenen. Natuurlijk dat mag.” Zijn zoon komt na verloop van tijd terug en wil gaan uitweiden over wat hij gedaan heeft met de laptop. Op dat moment glijdt de laptop uit zijn handen. Scherm stuk.

Onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn vertrouwen en kwetsbaarheid. Daarover moet je niet nadenken. Vertrouwen moet onbewust gaan, wanneer het een bewust proces is heb je geen ruimte voor andere, nieuwe dingen. Op deze manier hebben we ruimte om ons creatief en cognitief te ontwikkelen. En dus mocht de zoon van Marc de nieuwe laptop weer lenen. Het gaat om vertrouwen.

Ik vertelde mijn zoon alleen mijn highlights. Dat doe ik hier ook, ik wandel dus een beetje door het programma.

Trust fall is een spelletje dat kinderen met elkaar doen. Mijn zoon doet dat ook en vond het hilarisch dat we met zijn 1200-en naar dat soort filmpjes hebben gekeken. Voorbeeld zien? Kijk hier.

Prachtig vond ik Enny Das met haar zelfspot en het pleidooi om haar als spreker even te laten kalmeren. Ze vraagt om rust van het publiek en de zaal is doodstil. Ze gaat de interactie aan met de toehoorders en stelt ook vragen aan het publiek. Waarom ze om stilte vraagt en ruimte voor rust is om authentiek te zijn. Ze wil niet doen alsof. Ze wil niet onzeker zijn tijdens haar TEDtalk. Omarm je onzekerheid want misschien is dat jouw essentie. Vertrouw je onzekerheid want het is jouw echte zelf. Een passievol betoog om vertrouwen in je zelf te hebben.

enny

Toen kwam Ybo Buruma, ‘als ik nu een studie moest kiezen, zou ik rechten kiezen’, zei ik een paar jaar geleden na zijn voorlichtingscollege. Wat een geweldig passievol mens. Hij kan mensen inspireren. Helaas kwam hij tijdens dit evenement niet goed uit de verf. Hij begon aardig met het vragen van een telefoon uit het publiek. De relatie met vertrouwen was snel gelegd. Krijgt deze mevrouw haar telefoon terug? Zal Ybo het niet vergeten? Wat vindt de zaal?

De gelaagdheid van vertrouwen werd meteen duidelijk. Daarna had hij het over de rol van rechters en het vertrouwen in rechters. Rechters zijn geen machines en voor iedere rechtszaak is geen blauwdruk. Er zijn altijd omstandigheden die meetellen. De mevrouw uit de zaal kreeg vanzelfsprekend haar telefoon terug.

Na koffie en cupcakes gingen we verder.

Tilman Andris liet zien dat hij een goed illusionist is. Ondanks de uitleg en het vertrouwen dat hij ons schonk door een truc uit te leggen, was de hele zaal onder de indruk van de illusie met de ringen.

Bart Jacobs leerde ons wantrouwen. Nu.nl en amazon.com zijn grote dataverzamelaars. Ze willen alles van ons weten. En wij argeloze smart phone gebruikers, goed van vertrouwen, installeren de app en klikken overal ja op, ik ga akkoord. Sukkels dat we zijn. We staan ons hele leven af, aan deze organisaties. Geef jij je sleutel van je huis aan een vreemdeling? Die alleen maar even komt kijken wat je eet en hoe je woont en wat je interesses zijn? Nee toch? Nou dat is feitelijk wat je doet met nu.nl, aldus Bart Jacobs. Stop naïef te zijn en neem je verantwoording. Naar mijn smaak was dit wel erg ver van rebuilding trust, maar wel een belangrijke boodschap.

Op Twitter werd veel gereageerd op een TEDtalk van ShaoLan over leren van Chinees. Voor wie thuis wil oefenen na het zien van dit fimpje dat kan met Memrise.

Het leukste vond ik Niek Janssen. Hij vertelde de mythe van Orpheus en Eurydice vol overgave. Voor wie de mythe niet kent je kunt hem hier lezen. Heel in het kort: Orpheus redt Euydice en moet de tocht uit de onderwereld maken. Eurydice zal hem volgen ,maar hij mag niet omkijken. Hij moet vertrouwen op Hades de God van de onderwereld. Wanneer Orpheus niets meer hoort van Eurydice kijkt hij toch om. Eurydice is hij voorgoed verloren.

Het publiek zat helemaal in het verhaal. Zijn boodschap in relatie tot vertrouwen: Don’t look back. Net als Orpheus, kijk vooruit en heb vertrouwen in de toekomst. Prachtig. Of zijn verhaal rondom de mythe waar was weet ik niet, maar hij had het vertrouwen van het publiek. Het publiek gelooft in vertellers. Niek is een verteller.

Ik doe heel veel mensen te kort die leuke, onderhoudende praatjes hadden. Je kunt alle TEDtalks op deze site nog zien.

Toch heb ik wat gemist.

Eigenlijk ging het hele programma over vertrouwen hebben en niet over vertrouwen winnen of opnieuw opbouwen. Na de fraude van Diederik Stapel (2011) zou het prettig geweest zijn wanneer een universiteit aangaf wat ze daar tegen gaan doen. Hoe gaan sociaal psychologen het vertrouwen terugwinnen? Na alle debacles in de bankwereld zou het goed zijn als een universiteit haar visie gaf op hoe het beter kan. Of hoe het anders kan? Aandacht voor nieuwe ideeën en initiatieven zou plezierig geweest zijn. Niets van dat alles.

Het was geweldig, overdonderend en ik heb genoten, maar een volgende keer mag het losser en moderner. Een beetje meer interactie met de zaal was prima geweest. Wat minder filmpjes uit de oude TEDdoos, die hebben we namelijk thuis al gezien. Wat meer sprekers van de wereld 3.0 met nieuwe, frisse ideeën over zaken doen en vooruitgang. De toekomstvisie van deze mensen, die gebaseerd is op vertrouwen wil ik graag horen.

Was er dan niets van dit alles?

Jawel, nog even speciale aandacht voor het goede idee van studente Kimberly Schelle waarin ze vraagt om een dansleraar in het academisch onderwijs. Ze heeft nooit geleerd om buiten het academisch onderwijs te communiceren over haar onderwijs en onderzoek. Dat is een gemiste kans. Wetenschap kom uit je ivoren toren, is haar oproep. Wetenschap: leer communiceren zoals een dansleraar dat doet, begrijpelijk voor iedereen.

‘Het was super’, verzuchtte ik tegen mijn zoon.