Op de barricade?

Afgelopen week was een belangrijke week voor het basisonderwijs. Het was het uur van de waarheid, want de Cito- uitslag van de eindtoets kwam binnen. Afgelopen donderdag was het directeurenberaad. Er waren vrolijke, goedlachse directeuren, stille directeuren en bezorgde directeuren. Twee collega’s zaten er zelfs behoorlijk doorheen. Hun cito uitslag was tegengevallen… de twijfel was toegeslagen. Een paar weken geleden waren dit nog hele bevlogen directeuren met veel ideeën voor de toekomst. Nu waren deze mensen onzeker en vroegen ze zich af wat ze fout hadden gedaan. Wat was er misgegaan? De gedachten van de betreffende leraren en leerlingen met hun ouders kan ik alleen maar raden…

Het baart me zorgen. Op zich ben ik een voorstander van opbrengstgericht werken. Het is belangrijk om te weten waar je mee bezig bent, wat je onderwijsdoelen zijn en hoe jouw groep presteert. Er is niets mis met groepsplannen en lesdoelen wat mij betreft. Binnen deze plannen rekening houden met leerlingen met een specifieke onderwijsbehoefte hebben vind ik al helemaal noodzakelijk. Deze ontwikkelingen in onderwijsland juich ik toe, maar de afrekencultuur die we zelf creëren vind ik afschuwelijk.

Mijn gedachte is namelijk dat we het zelf doen. Wij houden deze afrekencultuur in stand. We zijn het er massaal over oneens dat we afgerekend willen worden op cijfers, maar we doen er niets aan. In plaats van dat we in volle overtuiging doen waar we goed in zijn en waar we blij van worden, verzanden we in onze administratie en analyses. Wij onderwijsmensen gaan niet op de barricade. Wij onderwijsmensen durven niet makkelijk buiten de paden te gaan en te staan voor wat we vinden. We zijn meteen van slag als we niet kunnen voldoen aan de norm en helaas doen veel van onze bestuurders daarin ook mee. In plaats van inzetten op motivatie en inspiratie sturen ze modellen en kijkwijzers op ons af. Het houdt me bezig waarom we niet ingrijpen.

Wij zijn een land waarin we toetsen afnemen. We vinden ze belangrijk. We zijn ook een land dat graag werkt met methodes en methodieken. Houvast hebben we nodig. Wat mij verbaast is dat de stof die de methode aanbiedt vaak niet parallel loopt met de stof die op de ijkmomenten getoetst wordt door Cito. We moeten daardoor de leerlijnen goed weten en inspelen op wat de toets de leerlingen vraagt. Iets wat niet aangeboden is moet je ook niet toetsen, vind ik. Tenminste niet als die toetsuitslag zo bepalend is voor de beleving van kwaliteit. Er klopt hier iets niet voor mijn gevoel. Zo moeilijk kan het toch niet zijn om af te stemmen. Waarom doen methodeschrijvers en toetsbatterijen dat niet? Zou toch stukken efficiënter zijn en veel tijd besparen? Leraren zouden dan om de juiste redenen kunnen afwijken van de methode. Gewoon omdat hun eigen creatieve wijze van onderwijs aanbieden meer betekenisvol kan zijn dan welke methode ook.

Alle Citolijstjes en scheve vergelijkingen van scholen maken op dit moment meer kapot dan dat ze goed doen. Ik heb nog niet één schooldirecteur gesproken met een zwakke score die door deze ontwikkeling in zijn kracht gezet werd en ging doen waar hij en zijn team goed in zijn. Namelijk het beste onderwijs geven voor leerlingen. Het beste onderwijs geven doe je door je kwetsbaar op te stellen en altijd te willen leren van anderen. Dit lukt alleen maar als je een goed gevoel over jezelf hebt en je tevens de intrinsieke motivatie hebt gevonden om te leren van en met elkaar.

Lizette Knuvers Mijland, directeur basisschool De Cocon met “gelukkig” een goede Cito- uitslag dit jaar.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eén gedachte over “Op de barricade?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *