Eikels tellen of “The Wisdom of the Crowd”

Mijn blog begint met een tweetje (zoals zoveel van mijn lesactiviteiten de laatste tijd beginnen met een tweetje). Activiteiten bij de kleuters met herfstmateriaal was de inhoud van dat tweetje, en één van de voorbeelden was een grote pot met eikels tellen, groepjes maken, enz. Direct bedacht ik hoe leuk het zou zijn om na de herfstvakantie een pot met eikels in de klas te zetten en de kinderen (groep 8) te laten raden hoeveel er in zitten.

Zo gedacht, zo gedaan; nadat ik het glaswerk naar de glasbak had gebracht en dus met een lege tas terug naar huis liep, kwam ik langs de eikenboom voor ons huis. Nog maar een klein boompje, maar eikels in overvloed. Beetje jammer van de hondenpoep die eronder lag, maar voor het goede doel moet je wat overhebben. Met een volle tas kwam ik weer thuis en daar heb ik de eikels op twee dienbladen laten drogen in de schuur en na twee dagen drogen de eikels in de pot gedaan.

eikels op klasbord
Omdat we op Klasbord zitten met onze groep, heb ik de foto van de pot met eikels alvast op Klasbord gezet met de mededeling dat er na de vakantie geraden kan worden. Veel “toppies”, maar reageren mocht niet. Ik wilde niet dat de kinderen beïnvloed zouden worden door elkaars aantallen.

Toen ik bovenstaande foto op Twitter had gedeeld, kreeg ik al snel van @FransDroog een reactie met de link naar een YouTube filmpje (aanrader!).
tweet eikels
Kort samengevat komt het hierop neer: een Engelse professor heeft onderzoek gedaan met een grote pot met daarin 4510 jellybeans. Hij liet 160 mensen raden hoeveel er in de pot zaten. Hij rekende het gemiddelde uit van alle getallen die geraden waren en dat gemiddelde bleek verrassend dicht bij het werkelijke aantal te zitten: 4515. Maar een verschil van vijf!!! Interessant: The Wisdom of the Crowd, heet dit verschijnsel. Hoe mooi zou het zijn als… Ik voelde een rekenles aankomen.

Tijdens het raden van het aantal eikels bleek al dat er verschillende strategieën gebruikt werden. Van een wilde gok (van 120 tot 950) tot de eikels op de bodem tellen en vermenigvuldigen met het aantal lagen eikels in de pot (en die leerling kwam op een getal van ruim 1800).

Afgelopen vrijdag was het zover, de eikels moesten geteld worden. Ik had de pot omgekeerd in 6 bakken en elk groepje kreeg een bak met de opdracht: tellen maar. Er werden verschillende strategieën gebruikt (van 1 persoon die ze uit de bak haalt en de rest telt mee, tot het verdelen van de eikels over de leerlingen en de getelde aantallen bij elkaar optellen), maar algauw kwamen er 6 getallen op het bord te staan. Volgende opdracht was natuurlijk: tel deze getallen bij elkaar op. Dat was vlot gebeurd en toen bleek ook al snel wie de winnaar was: Joris had 726 geraden en het werkelijke aantal bleek 739 te zijn. Maar een verschil van 13 eikels, niet slecht! Hij won de Gouden Eikel Trofee (mede mogelijk gemaakt door mijn man die mooi hout heeft liggen in zijn meubelmakersbedrijf), maar helaas was Joris die dag ziek, de officiële uitreiking moest nog even op zich laten wachten.
Gouden Eikel

Toen liet ik, zonder al teveel inleiding, het bewuste filmpje zien aan de groep. Hier en daar wat vertaald, maar de kern werd al snel duidelijk. Verbazing alom bij de kinderen, dat konden ze zich nauwelijks voorstellen. “Mogen wij dan ook het gemiddelde uitrekenen?”, werd er gevraagd. Laat dat nou net de bedoeling van mij zijn geweest. Met rekenmachine, dat wel, maar toch wisten niet alle kinderen direct het juiste gemiddelde op hun schermpje te toveren. Uiteindelijk kwamen er steeds meer goede antwoorden binnen. Ik had de dag ervoor het gemiddelde al bepaald m.b.v. een Excel bestandje, dus de controle was voor mij eenvoudig.

Goed, een gemiddelde van 511 en het werkelijke aantal was 739, dat vonden we toch best ver uit elkaar liggen. Hoe zou dat komen? Ik vroeg de kinderen welke verschillen ze hadden gezien tussen ons “onderzoek” en dat van de jellybeans. Genoemd werden: een grotere pot, meer jellybeans dan eikels, grotere verschillen tussen de geraden aantallen, maar ook: er zijn veel meer mensen geweest die geraden hebben (wij met 34, de Engelse professor met 160). Dat laatste greep ik aan om nog eens nader te bekijken. Zou het kunnen zijn, vroeg ik, als we meer mensen laten raden…? Meteen reageerden de kinderen: “Jaaa, we gaan de pot in de aula zetten en laten iedereen raden!” Zo gezegd zo gedaan: 3 kinderen uitgekozen (met behulp van de ijslolliestokjes) die posters mochten maken, een doos met deksel gereed gemaakt om de stembriefjes in te doen, briefjes snijden en pennen erbij. Laaiend enthousiast zijn ze. We hebben een echt onderzoek!!!

Je begrijpt, dit verhaal krijgt nog een vervolg. Klopt de theorie van The Wisdom of the Crowd als we meer personen laten raden? We zijn razend benieuwd.

Behalve het onderzoek met de eikels op school, loopt er nog een ander onderzoekje in dit kader. Wat is namelijk het geval? Toen ik zaterdag bij onze Jumbo was voor een vergeten boodschap, zag ik ineens weer de wedstrijd bij de groente-afdeling: raad het gewicht van een enorme pompoen. Dat had ik afgelopen week al gedaan, maar het was weer uit mijn gedachten verdwenen. Nu bedacht ik ineens dat zo’n wedstrijd precies was waar het bij de jellybeans om ging.
Ik heb de stoute schoenen aangetrokken en ben naar de bedrijfsleider van de Jumbo gestapt met de vraag: zouden jullie de stembriefjes willen bewaren voor ons onderzoek? Hij was direct enthousiast, hij noteerde mijn gegevens en hij benadrukte dat hij na afloop graag wil weten wat de uitkomst is.

Zoals dus beloofd: wordt vervolgd!

8 gedachten over “Eikels tellen of “The Wisdom of the Crowd””

  1. Super!! En ik kan het weten… “Onze” kids zijn razend enthousiast en bekijken dagelijks het groeiend aantal briefjes in de stembus.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *