Drielandenpunt

Aan het begin van mijn vakantie bezochten we Vaals en daarmee het Drielandenpunt. Van mijn studie aardrijkskunde weet ik dat een grensgebied bijzondere eigenschappen heeft. Zo lopen wegen er vaak vooral parallel aan de grens en weinig er overheen; zijn er verschillende regels, belastingen enzovoorts voor mensen die hemelsbreed nog geen 5 meter van elkaar wonen. Dat kan voordelen hebben (lekker goedkoop tanken over de grens), maar ook nadelen (mobiel telefoneren is al gauw duur omdat je niet overal bereik hebt van je eigen netwerk).

Binnen het onderwijs kennen we ook grensgebieden en daarmee ook “drielandenpunten”. Straks met de invoering van Passend Onderwijs wordt dat nog veel duidelijker, maar nu al zie je de gevolgen. Het verschil met het echte drielandenpunt is echter dat de grenzen niet voor iedereen duidelijk zijn en niet voor alle zaken dezelfde grenzen gehanteerd worden.

Sommige grenzen lopen gelijk met de gemeente, andere volgen de zogenaamde Samenwerkingsverbanden (SWV). In sommige gevallen valt een dienst onder de gemeente waar je woont (leerplicht) en in andere juist onder de gemeente waar je naar school gaat (GGD).  Als je in een grote gemeente woont en daar ook naar school gaat, valt alles samen. Maar als je in een kleinere gemeente woont, is de kans groot dat je kind met die grenzen te maken krijgt, met alle vreemde gevolgen van dien.

Een leerling die te vaak te laat komt een straf van de leerplichtambtenaar. Voor een leerling uit Dongen (lpa volgt beleid Tilburg) betekent dat dat hij vaker te laat mag komen dan zijn klasgenootje uit Oosterhout (lpa volgt beleid Breda).

Bij ons op school krijgen leerlingen soms  hulp van een schoolcoach. Dat wordt bekostigd door BJZ. Een leerling uit Oosterhout (BJZ Breda) heeft binnen twee weken een beschikking, omdat de school en niet de ouders de aanvraag mogen doen. Een leerling uit Rijen moet daar minimaal 12 weken op wachten omdat BJZ eerst een uitgebreid onderzoek wil doen. Vaak verergert het gedrag zich in die tijd en is zwaardere(lees; duurdere) hulp nodig.

Echt ingewikkeld wordt het als je bij voorbeeld in Hank woont. Hank valt voor onderwijs onder het SWV Gorinchem. De dichtstbijzijnde school voor VO staat echter in Raamsdonksveer en dat valt onder het SWV Breda/Etten-Leur. Voor leerplicht moet je bij de gemeente Werkendam zijn, maar daar zijn geen scholen voor VO. De GGZ en Bureau Jeugdzorg gaan via Breda. De GGD volgt de kinderen in de gemeente waar ze naar school gaan.

Stel nu dat je op die ene brede scholengemeenschap in Raamsdonksveer niet vindt wat je zoekt voor je kind, dan kun je terecht in Andel (vmbo landbouw), Oosterhout (breed scholenaanbod), Sleeuwijk of Gorinchem. Andel valt onder het SWV Waalwijk, Oosterhout zit bij Breda, Sleeuwijk bij Gorinchem. Kortom: een drielandenpunt!

De kans dat je voor je kind een school kiest die buiten het SWV Gorinchem valt, is best groot als je in Hank woont. Dat is niet erg als alles goed gaat, maar nu komt er een kink in de kabel. Je kind raakt in de problemen en krijgt hulp van de GGZ (Breda). Je zoekt mede daarom een andere school voor hem.  Dan gaan ineens de SWV’s zich ermee bemoeien. En dan blijkt dat komende Passend Onderwijs toch voor problemen te zorgen. Het ene SWV verwijt het andere dat  ze het kind niet aan hadden mogen nemen en dus de problemen zelf maar op moeten lossen. Het SWV waar het kind nu naar school zegt de hulp niet kunnen bekostigen, omdat de gelden naar het SWV Gorinchem gaan. Daarbij komen nog allerlei problemen omdat er afspraken binnen het SWV zijn, die binnen het andere SWV op een andere manier geregeld zijn (PCL en ZAT). Om nog maar niet te spreken over de nadelen van de vakantiespreiding (Gorinchem valt onder een andere regio dan Waalwijk en Breda).

Dit fenomeen doet zich niet alleen voor in Hank, er zijn in heel Nederland van dit soort “drielandenpunten”. Doordat Passend Onderwijs nog veel meer gaat bouwen op de SWV’s en de veranderingen in de Jeugdzorg ook gaan zorgen voor andere grensgebieden, voorzie ik voor alle kinderen in de kleinere gemeentes, die in dit soort omstandigheden zitten problemen. We hebben in Nederland vrijheid van onderwijs, maar dat geldt straks alleen binnen je eigen SWV, tenzij de aan elkaar grenzende SWV’s over grenzen heen durven kijken. De Wilhelminatoren in Vaals geeft een mooi uitzicht, het zou toch prachtig zijn als we  in onderwijs/jeugdhulpverlening ook wat verder keken dan onze neus lang is!

Auteur: Adrienne de Kock

Ruim 22 jaar onderwijservaring en enthousiasme over onderwijs blijft groeien. Coördinator onderbouw op Effent (de mavo van Oosterhout), lerares Engels en aardrijkskunde. Speciale interesse in de mogelijkheden die nieuwe media en ICT-toepassingen bieden voor onderwijs.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *